وجه حماسی در شعر دفاع مقدس با تکیه ‌بر سروده‌های محمدرضا عبدالملکیان و عبدالجبار کاکایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو

2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراک، دانشیار

3 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اراک

10.22103/jrl.2025.24646.3017

چکیده

ادبیات پایداری شاخه‌ای از ادبیات جهان است و در ادبیات معاصر ایران با انقلاب مشروطه، انقلاب اسلامی و هشت سال‌ جنگ تحمیلی گره‌خورده‌است. اما بی‌گمان، هشت سال دفاع مقدس بیشترین و گسترده‌ترین آثار ادبی را در حوزۀ ادبیات پایداری، برای ادبیات فارسی به ارمغان آورده است. بدیهی است که در هر حمله‌ای که به خاک یک کشور می-شود؛ مقاومت و دفاع نیز در برابر آن شکل می‌گیرد. در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، مردم کشورمان جلوه‌های حماسی گوناگون و عمیقی از این مقاومت و دفاع را پدید آوردند که شرح و توصیف آن در آثار گوناگون هنری و ادبی از جمله شعر آمده‌است. این اشعار که اغلب وجه و رویکردی حماسی دارند به نام شعر دفاع مقدس شناخته می-شوند. در این مقاله نمادهای وجه حماسی و مفاهیم برخاسته از آن در اشعار دفاع مقدس عبدالجبار کاکایی و محمدرضا عبدالملکیان بررسی گردید. عبدالجبار کاکایی و محمدرضا عبدالملکیان در اشعار دفاع مقدس خود افزون بر تشریح و توصیف فضای جبهه‌ها و فداکاری مردم و رزمندگان، به تبیین آرمان دفاع مقدس و شهدا نیز پرداخته‌اند. همچنین در کنار بُعدِ ستایشی، به نکوهش و نقد کسانی پرداخته‌اند که راه شهدا و آرمان آنان را فراموش کرده و گرفتار امور دنیوی شده‌اند. این پرداخت در شعر دفاع مقدس دو شاعر نام برده، با رویکرد حماسی انجام شده است. یعنی ویژگی‌ها و ساختار نوع ادبی حماسه را ندارد اما از منظر درون‌مایه و سیاق سخن، از وجه حماسی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The epic aspect in the poem of holy defense based on the poems of Mohammad Reza Abdul Malikian and Abdul Jabbar Kakai.

نویسندگان [English]

  • Mohammad Meskini 1
  • Hassan Haidry 2
  • mohsen zolfaghari 3
1 Student
2 Professor of Persian literature of Arak university
3 Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Arak University
چکیده [English]

Persistence literature is a branch of world literature and in contemporary Iranian literature it is linked to the Constitutional Revolution, the Islamic Revolution and the eight years of imposed war. But undoubtedly, the eight years of sacred defense have brought the most and most extensive literary works in the field of persistence literature to Persian literature. It is obvious that in every attack on the soil of a country; resistance and defense are also formed against it. In the imposed war of Iraq against Iran, the people of our country created various and profound epic manifestations of this resistance and defense, which are described and described in various artistic and literary works, including poetry. These poems, which often have an epic aspect and approach, are known as the poetry of sacred defense. In this article, the symbols of the epic aspect and the concepts arising from it in the poems of sacred defense by Abdoljabbar Kakaei and Mohammadreza Abdolmalekian were examined. In their poems of the Sacred Defense, Abdul Jabbar Kakaei and Mohammad Reza Abdul Malekian, in addition to describing the atmosphere of the fronts and the sacrifice of the people and warriors, have also explained the ideal of the Sacred Defense and the martyrs. In addition to the praise dimension, they have also criticized and criticized those who have forgotten the path of the martyrs and their ideal and have become entangled in worldly affairs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Persistence poetry
  • sacred defense poetry
  • epic aspect
  • Abdoljabbar Kakaei
  • Mohammadreza Abdolmalekian