تحلیل طرح‌وارة حرکت افقی در اشعار پایداری دهة شصت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران

2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران

3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران

10.22103/jrl.2025.24446.3001

چکیده

طرح‌وارة حرکت افقی، مفهوم‌سازیِ استعاری بر پایة تجربة بدن‌مندِ حرکت است که بر روی یک خطِّ مستقیم تصویر می‌شود و موقعیت‌های انتزاعی را به‌مثابة حرکت در مسیرِ افقی زمان ترسیم می‌کند. این طرح‌واره در اشعار پایداری دهة شصت مفهومِ «ملّت-امّت» را به منزلة یک هستیِ رَوَنده در حرکت رو به جلو نشان می‌دهد. عناصرِ مفهومی در پژوهش حاضر بر مبنای استعارة «وطن به مثابه ردّپا» در سه نقطة مبدأ، مسیر و مقصد، مکان‌مند و جهت‌مند می‌شوند؛ به این صورت که حرکتِ پیش‌روندة ملّت از نقطة «من» شروع می‌شود و به کمک راهنمای سفر که مفهومِ هدایتگری را برجسته می‌کند به نقطة «ما» می-رسد. استعارة «من-ما» در یک خوانش رویداد-محور با ارزش‌گذاری میان «ماندن» و «رفتن» به تقدّس مفهومِ شهادت می‌انجامد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که کلان استعارة «شهادت راه ابدی است» تعالی را به صورتِ یک سفر گروهی در بسترِ زمانِ «گذشته»، «اکنون» و «آینده» ارزش‌گذاری می‌کند. زمانِ گذشته، وقایعِ تاریخی را به‌مثابة مسافتِ طی‌شده نشان می‌دهد؛ زمانِ کنونی، مسیر دوراهی است و زمانِ آینده به‌مثابة مسافتِ پیشِ‌رو معطوف به یک افقِ روشن تصویرسازی می‌‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Schematic Analysis of Horizontal Movement in Poems of Stability in the Sixties

نویسندگان [English]

  • shahram Ahmadi 1
  • aliakbar bagheri khalili 2
  • mahboobe khatir 3
1 Associate Professor of Persian Language and Literature Department, Mazandaran University
2 Professor, Department of Persian Language and Literature, University of Mazandaran
3 PhD student, Department of Persian Language and Literature, University of Mazandaran
چکیده [English]

The horizontal movement schema is a metaphorical conceptualization based on the embodied experience of movement, which is depicted in a straight line and depicts abstract situations as a movement in the horizontal direction of time. This schema shows the concept of "nation-people" in the poetry of the 60s as a continuous entity in the progressive movement. Conceptual elements in the current research are located and directed based on the metaphor of "homeland as a footprint" in three points of origin, path, and destination; in this way, the nation's progressive movement starts from the point of "I" and reaches the point of "We" with the help of a travel guide that highlights the concept of leadership. The "I-We" metaphor in an event-driven reading leads to the sanctification of the concept of martyrdom with a value between "staying" and "going". The findings of this research show that the megametaphor of "martyrdom is the eternal way" values excellence as a group journey in the context of "past", "present", and "future". The past shows historical events as the distance travelled, the present is a crossroads, and the future is visualized as a clear horizon in the distance ahead.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Movement Scheme
  • Horizontal Scheme
  • Conceptual Metaphor
  • Horizontal Time
  • Sustainability Literature