بررسی نسبت رئالیسم جادویی و مفهوم پایداری در ادبیات معاصر فارسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته زبان و ادبیات فارسی

2 دانشیار دانشگاه نیشابور

10.22103/jrl.2025.24626.3014

چکیده

چکیده

عصر جدید، عصر گذار از روایت‌ها و برداشت‌های رئالیستی از جهان است. گذار از این سطح بیش از هرچیز به معنای انتقاد از عقلانیتی است که در تحقق شعارها و آرمان‌های خود شکست خورده بود؛ بر این اساس چندان دور از انتظار نبود که ضدروایت‌های بسیاری در برابر روایت‌های رئالیستی قرار گیرند. در این میان ادبیات و مشخصاً رمان میدانی بود برای تقابل با عقلانیت جدید و نایج و محصولات آن در مرحله بعد واژگونی یا دست کم تضعیف ساختارهای تاریخی به اشتباه طبیعی انگاشته‌شده. در مقاله حاضر ضمن پرداختن به رئالیسم جادویی در ادبیات به مثابه ابزاری برای پایداری و مقاومت در برابر تهاجم غرب استعمارگر، ادبیات داستانی معاصر فارسی از این منظر خاص واکاویده شده است. نتایج برآمده از تحلیل شاخص‌ترین متون ادبیات داستانی معطوف به رئالیسم‌جادویی نشان می‌دهد این آثار در چند محور از جمله تاکید بر فرهنگی‌های بومی و سنت‌های محلی به مثابه نوعی مقاومت فرهنگی در برابر سلطه استعمارگران و مشخصاً سیاست‌های ناظر بر تعلیق فرهنگ‌های محلی به نفع فرهنگ جهانی، برجسته‌سازی نابرابری‌های اقتصادی به مثابه اعتراض به نظام‌های اقتصادی تولید کننده نابرابری و بهره‌کشی‌های ظالمانه در جهان دو قطبی، نقد مادی‌گرایی از مسیر برساختن عناصر جادویی در برابر عقلانیت مادی‌محور و در نهایت بازنمایی منفی غرب در ‌صورت‌های نمادین و استعاری، در برابر سلطه استعمار ایستادگی کرده‌اند

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Examining the Relationship between Magical Realism and the Concept of Resistance in Contemporary Persian Literature

نویسندگان [English]

  • jafar FASAEI 1
  • SEYED ALI SERAJ 2
1 u
2 Associate Professor of Persian Language and Literature, University of Neyshabur
چکیده [English]

The modern era represents a transition from realistic narratives and interpretations of the world. This transition primarily signifies a critique of the rationality that has failed to realize its slogans and ideals. Therefore, it is not surprising that numerous counter-narratives have emerged in opposition to realistic narratives. In this context, literature, particularly the novel, has served as a field for confronting the new rationality and its subsequent outcomes, which have led to the overturning or, at the very least, the weakening of historically established structures that were mistakenly perceived as natural. This article explores magical realism in literature as a tool for resistance against the onslaught of colonial Western powers, analyzing contemporary Persian fiction from this specific perspective. The results derived from the analysis of the most prominent texts in magical realism indicate that these works emphasize several axes, including the focus on indigenous cultures and local traditions as a form of cultural resistance against the dominance of colonizers and specifically the policies aimed at suspending local cultures in favor of a global culture; highlighting economic inequalities as a protest against economic systems that produce inequality and exploitative practices in a bipolar world; critiquing materialism through the construction of magical elements in opposition to material-centric rationality; and ultimately, negatively representing the West in symbolic and metaphorical forms as a stand against colonial domination.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Magical Realism,"
  • Resistance Literature,"
  • Deconstruction,"
  • Fiction,"
  • "
  • Colonialism."